Miejsce Polski i Europy Środkowo-Wschodniej w historii i teraźniejszości Europy

W dniach 13-15 listopada 2008 roku odbyła się w Warszawie międzynarodowa konferencja stanowiąca próbę naukowego ukazania miejsca Polski i regionu Europy Środkowo-Wschodniej zarówno w historii, jak i we współczesności Europy. Instytut Badań i Analiz Politologicznych podczas konferencji reprezentował Łukasz Polinceusz.
Konferencja była podsumowaniem badań i dyskusji prowadzonych już od niemal osiemdziesięciu lat na temat miejsca, kulturowej roli i zasięgu terytorialnego Europy Środkowo-Wschodniej w przestrzeni europejskiej. Debata naukowa o miejscu Polski i naszego regionu w dziejach Europy ma znaczenie w kontekście pielęgnowania związków historycznych i świadomości wspólnego dziedzictwa kulturowego Europy i Europy Środkowo-Wschodniej.
Głównym organizatorem konferencji był Instytut Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie, który od kilkunastu lat prowadzi badania historyczne i politologiczne nad naszą częścią Europy, integrując środowiska naukowe i opiniotwórcze zwłaszcza ze środkowowschodniego regionu Europy. Współorganizatorami konferencji byli: Polski Komitet ds. UNESCO, Narodowe Centrum Kultury oraz Zamek Królewski w Warszawie. Honorowy patronat nad konferencją objęli: Radosław Sikorski – Minister Spraw Zagranicznych, Bogdan Zdrojewski – Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, oraz Hanna Gronkiewicz-Waltz – Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy.
Program konferencji oparty został na sześciu blokach tematycznych, odpowiadających historycznym etapom rozwoju Europy Środkowo-Wschodniej na tle dziejów kontynentu: Średniowieczne dziedzictwo Polski i Europy Środkowo-Wschodniej w ramach Europy chrześcijańskiej. Pełna integracja w obrębie Europy. Budowa podstaw kultur narodowych i różnorodności w krajach naszego regionu.

Doświadczenia „europejskie” krajów „habsburskich” XVI-XX w. Problemy integracji i różnorodności stosunków na tym obszarze. Doświadczenia „europejskie” Rzeczypospolitej Wielu Narodów (XV-XVIII w.) z konsekwencjami w XIX i XX stuleciu. Narody i społeczności Polski i Europy Środkowo-Wschodniej w warunkach totalitaryzmów XX-wiecznych (nazizmu i sowieckiego komunizmu). Przekształcenia po 1989-91 roku. Różnorodność tradycji i kultur, a zarazem charakter tendencji integracyjnych. Problem granic wschodnich Unii. Próba określenia miejsca Polski i Europy Środkowo-Wschodniej w syntetycznej wizji historii i współczesności Europy. Próba określenia najważniejszych momentów wkładu naszych krajów w dzieje europejskie na różnych odcinkach oraz wspólnych miejsc pamięci. Wschodnie granice Unii.
 Wśród prelegentów konferencji znaleźli się między innymi: Jerzy Kłoczowski (Lublin), Norman Davies (Oxford), Chantal Delsol (Paris), Henryk Samsonowicz (Warszawa), Zbigniew Pełczyński (Oxford), Georges-Henri Soutou (Paris), Mykhailo Kirsenko (Kyiv), Adam Daniel Rotfeld (Warszawa), Timothy Synder (New Haven), Jean-Paul Durand (Paris), Paweł Śpiewak (Warszawa), Stephane Bauzon (Napoli), Jan Zielonka (Oxford).

Łukasz Polinceusz